Regulamin programu weryfikacji raportu VSME / VS

Program obejmuje dobrowolną weryfikację raportu zrównoważonego rozwoju sporządzonego przez małe lub średnie przedsiębiorstwo według standardu dobrowolnego. Przedmiotem weryfikacji jest raport za wskazany okres sprawozdawczy, a nie przedsiębiorstwo, wyrób ani system zarządzania. Przy wyniku pozytywnym Multicert wydaje Oświadczenie weryfikacyjne, prawo do znaku oraz wpis do publicznego rejestru.

Standard dobrowolny nie przewiduje obowiązkowej weryfikacji ani reżimu akredytacji dla tej usługi. Weryfikacja jest świadczeniem ponad wymóg — jej wartością jest niezależne potwierdzenie wobec odbiorcy, banku albo zamawiającego, że ujawnione dane zostały sprawdzone przez stronę trzecią według udokumentowanych zasad.

Kryterium weryfikacji jest standard dobrowolny (VS) przyjęty przez Komisję Europejską aktem delegowanym z 3 lipca 2026 r. (C(2026) 5011 final), oparty na standardzie VSME opracowanym przez EFRAG i przyjętym zaleceniem Komisji (UE) 2025/1710 z 30 lipca 2025 r.

Akt delegowany podlega okresowi kontroli Parlamentu Europejskiego i Rady i na dzień wydania niniejszego regulaminu nie wszedł jeszcze w życie. Standard ma zastosowanie do lat obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później, z dopuszczalnym wcześniejszym zastosowaniem za rok 2026 po wejściu aktu w życie.

Do czasu wejścia aktu w życie weryfikację prowadzimy wobec brzmienia standardu wskazanego w umowie — VSME według zalecenia 2025/1710 albo VS według aktu delegowanego, jeżeli raportujący zdecydował się na wcześniejsze zastosowanie. Zastosowane brzmienie odnotowujemy w Oświadczeniu weryfikacyjnym i w rejestrze.

Wykaz ujawnień objętych weryfikacją stanowi załącznik do regulaminu i zostanie dopięty po wejściu aktu delegowanego w życie. Do tego czasu zakres ujawnień określa umowa, ponieważ tekst standardu może jeszcze ulec zmianie w okresie kontroli.

Wymagania wobec Multicert jako jednostki weryfikującej — bezstronność, kompetencje, struktura i przebieg procesu — określa ISO/IEC 17029. Metodykę pojedynczego zlecenia prowadzimy według ISSA 5000 „General Requirements for Sustainability Assurance Engagements" wydanego przez IAASB. Standard ten jest niezależny od przynależności zawodowej, co oznacza, że mogą go stosować także praktycy niebędący biegłymi rewidentami. Ma zastosowanie do informacji za okresy rozpoczynające się 15 grudnia 2026 r. lub później, z dopuszczalnym wcześniejszym zastosowaniem — i z tej możliwości korzystamy.

Ujawnienia dotyczące emisji gazów cieplarnianych, jeżeli objęto je zakresem w module rozszerzonym, weryfikujemy dodatkowo według ISO 14064-3.

Weryfikację prowadzimy na poziomie pewności ograniczonej. Oznacza to zestaw czynności węższy niż przy pewności uzasadnionej: zapytania, procedury analityczne, przegląd dokumentów źródłowych i uzgodnienie próby danych z ewidencją. Wniosek formułujemy w postaci negatywnej — stwierdzamy, że nie odnotowaliśmy okoliczności wskazujących, by raport w istotnych aspektach nie został sporządzony zgodnie ze standardem.

Poziom pewności podajemy wprost w Oświadczeniu weryfikacyjnym i w rejestrze, ponieważ przesądza on o tym, jaką wagę wynikowi może nadać odbiorca. Weryfikacja na poziomie pewności uzasadnionej jest możliwa na odrębne zamówienie, po ustaleniu zakresu czynności i ceny.

Potwierdzamy zgodność ujawnień ze standardem. Nie oceniamy i nie potwierdzamy poziomu efektywności środowiskowej ani społecznej przedsiębiorstwa, nie przyznajemy ocen, punktów, klas ani miejsc w rankingu i nie porównujemy przedsiębiorstwa z innymi. Wynik pozytywny nie oznacza, że przedsiębiorstwo osiąga dobre wyniki — oznacza, że rzetelnie ujawniło swoje.

Weryfikacja nie jest badaniem sprawozdania finansowego ani oceną zgodności z przepisami sektorowymi. Nie potwierdza także spełnienia wymagań programów oceny dostawców prowadzonych przez podmioty trzecie, które stosują własne metodyki punktowe.

Weryfikacja nie jest usługą atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju w rozumieniu ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Usługa ta jest w Polsce zastrzeżona dla biegłych rewidentów uprawnionych do jej wykonywania i dotyczy jednostek objętych obowiązkiem sprawozdawczym. Przedmiotem naszego programu jest raport dobrowolny podmiotu nieobjętego tym obowiązkiem, a podstawą metodyczną jest ISO/IEC 17029, nie krajowy standard usług atestacji. Oświadczenie weryfikacyjne nie zastępuje sprawozdania z atestacji i nie może być za nie podawane.

Podstawą weryfikacji są zapisy, które przedsiębiorstwo prowadzi w zwykłym toku działalności: faktury i odczyty mediów, ewidencja kadrowa i płacowa, dokumentacja gospodarowania odpadami, umowy, polityki i uchwały oraz zestawienia, na podstawie których wypełniono raport. Wymagamy możliwości przejścia od wartości ujawnionej do danej pierwotnej.

Weryfikację prowadzimy zdalnie, z użyciem technik informacyjno-komunikacyjnych. Wizyta u weryfikowanego podmiotu nie jest warunkiem wydania Oświadczenia; stosujemy ją przy podwyższonym ryzyku albo na żądanie odbiorcy weryfikowanego podmiotu.

Oświadczenia nie wydaje się na podstawie danych, których nie da się odtworzyć z zapisów — brak możliwości uzgodnienia oznacza wynik warunkowy do uzupełnienia albo negatywny.

Multicert może udostępniać narzędzie ułatwiające sporządzenie raportu. Narzędzie jest produktem ogólnodostępnym, jednakowym dla wszystkich użytkowników i nie jest dostosowywane do konkretnego przedsiębiorstwa. Jego udostępnienie nie jest warunkiem weryfikacji, a weryfikacja nie jest warunkiem korzystania z narzędzia; obie usługi są wyceniane odrębnie.

Narzędzie odwzorowuje strukturę ujawnień standardu, sprawdza kompletność i spójność wprowadzonych danych, udostępnia definicje i jednostki oraz umożliwia eksport raportu. Nie podstawia wartości domyślnych, nie zawiera własnych wskaźników przeliczeniowych, nie podpowiada wartości na podstawie danych innych przedsiębiorstw i nie generuje treści opisowych. Dane wprowadza wyłącznie przedsiębiorstwo; wsparcie ze strony Multicert ma charakter techniczny, nie merytoryczny.

Jeżeli raport sporządzono z użyciem narzędzia Multicert, zakres weryfikacji obejmuje dodatkowo prawidłowość jego wykorzystania. Okoliczność tę odnotowujemy w Oświadczeniu weryfikacyjnym. Ryzyko dla bezstronności wynikające z udostępniania narzędzia podlega udokumentowanej ocenie i okresowemu przeglądowi.

Oświadczenie weryfikacyjne odnosi się do raportu za wskazany okres sprawozdawczy i zachowuje tę treść bezterminowo — wynik dotyczący zamkniętego okresu nie traci ważności wraz z upływem czasu. Nie prowadzimy z tego tytułu audytu nadzoru; raport za kolejny okres podlega odrębnej weryfikacji.

Prawo do używania znaku jest natomiast ograniczone w czasie i wygasa z chwilą upływu 12 miesięcy od wydania Oświadczenia albo z chwilą opublikowania przez przedsiębiorstwo raportu za kolejny okres bez jego weryfikacji — w zależności od tego, które zdarzenie nastąpi wcześniej. Ograniczenie to zapobiega posługiwaniu się znakiem odnoszącym się do danych nieaktualnych.

Każdy wynik pozytywny trafia do publicznego rejestru wraz ze wskazaniem okresu sprawozdawczego, modułu, poziomu pewności i zastosowanego brzmienia standardu — odbiorca może samodzielnie sprawdzić, czego wynik dotyczy.

Znak ma postać potwierdzenia weryfikacji, nie certyfikacji, i występuje zawsze z okresem sprawozdawczym, którego dotyczy. Wolno go stosować w komunikacji między przedsiębiorstwami: w odpowiedziach na zapytania odbiorców, dokumentacji przetargowej, kwalifikacji dostawców i przy raporcie, do którego się odnosi — zgodnie z księgą znaku.

Zabronione jest używanie znaku bez wskazania okresu sprawozdawczego, przedstawianie go jako oceny, wyniku, klasy albo pozycji w rankingu, sugerowanie certyfikacji akredytowanej lub urzędowej, umieszczanie na wyrobie i opakowaniu konsumenckim, rozciąganie na okresy nieobjęte weryfikacją oraz używanie po wygaśnięciu, zawieszeniu lub cofnięciu. Znak nie jest twierdzeniem dotyczącym ekologiczności i nie wolno go przedstawiać jako takiego.

Znak stosuje się w postaci przekazanej przez Multicert, bez zmiany proporcji i kolorystyki oraz bez usuwania numeru Oświadczenia. Poprawność używania możemy sprawdzać na podstawie materiałów publicznie dostępnych; na wniosek posiadacz przekazuje przykłady zastosowania w terminie 14 dni. Użycie niezgodne z regulaminem skutkuje wezwaniem do usunięcia znaku w terminie 14 dni, a bezskuteczny upływ tego terminu stanowi przesłankę zawieszenia.

Prawo do znaku zawieszamy przy nieprawidłowym używaniu znaku po bezskutecznym wezwaniu, przy ujawnieniu okoliczności podważających dane objęte weryfikacją, które można wyjaśnić, oraz przy nieprzekazaniu dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia takiej okoliczności.

Oświadczenie weryfikacyjne cofamy, gdy wynik oparto na dokumentach nieprawdziwych lub istotnie niekompletnych, gdy przyczyna zawieszenia nie zostanie usunięta w wyznaczonym terminie, przy rażącym nadużyciu znaku, na wniosek posiadacza oraz w razie zakończenia przez niego działalności. Cofnięcie odnosi się do wyniku weryfikacji, a nie do raportu, który pozostaje dokumentem przedsiębiorstwa.

O stwierdzonej przesłance zawiadamiamy na piśmie, wskazując podstawę i termin na zajęcie stanowiska, nie krótszy niż 14 dni. Decyzję podejmuje osoba niezaangażowana w pierwotną weryfikację, a od decyzji przysługuje odwołanie. Zawieszenie trwa do usunięcia przyczyny, nie dłużej niż 6 miesięcy; po tym okresie Oświadczenie zostaje cofnięte.

Zawieszenie, przywrócenie i cofnięcie odnotowujemy w rejestrze publicznym wraz z datą zmiany statusu i ogólnie ujętą przyczyną, bez ujawniania informacji poufnych. Wpis o cofnięciu pozostaje widoczny przez 24 miesiące.

Weryfikację prowadzi osoba spełniająca udokumentowane kryteria kompetencji: znajomość standardu dobrowolnego i jego relacji do europejskich standardów sprawozdawczości, umiejętność prowadzenia czynności weryfikacyjnych na poziomie pewności ograniczonej oraz zdolność uzgadniania danych z ewidencją źródłową. Kryteria, sposób ich potwierdzania i tryb nadzoru nad kompetencjami określa odrębna procedura.

Ujawnienia oparte na obliczeniach w module rozszerzonym weryfikuje osoba mająca potwierdzone kompetencje w zakresie metodyk obliczeniowych właściwych dla danego ujawnienia. Jeżeli zespół nie dysponuje taką kompetencją, dane ujawnienie zostaje wyłączone z zakresu, a wyłączenie odnotowane w Oświadczeniu.

Multicert występuje wyłącznie jako niezależna strona trzecia — nie sporządza raportu weryfikowanego podmiotu, nie zbiera za niego danych, nie prowadzi doradztwa w zakresie treści ujawnień ani wdrożenia. Sporządzenie raportu pozostaje po stronie przedsiębiorstwa albo wybranego przez nie doradcy. Osoba prowadząca weryfikację składa oświadczenie o braku konfliktu interesów, a decyzję podejmuje osoba niezaangażowana w przegląd.

Od decyzji weryfikacyjnej przysługuje odwołanie w terminie 30 dni — rozpatruje je osoba niezaangażowana w kwestionowaną decyzję. Skargi na działanie Multicert w ramach schematu rozpatrujemy w udokumentowanej procedurze, a ich rejestr podlega przeglądowi zarządczemu. Dane weryfikowanego podmiotu pozostają poufne — publikujemy wyłącznie informacje rejestrowe, za zgodą.