Ocena gotowości do certyfikacji WSK
Przedsiębiorca, który wnioskuje o zezwolenie na obrót uzbrojeniem albo korzysta z krajowego zezwolenia generalnego na obrót uzbrojeniem, musi mieć certyfikowany wewnętrzny system kontroli (WSK). Certyfikat wydaje jedna z sześciu jednostek z wykazu ministra. Multicert sprawdza przed tym audytem, czy system spełnia art. 11 ust. 2 ustawy i wymagania ISO 9001, i oddaje raport z listą rzeczy do usunięcia.
Czym jest WSK i kogo dotyczy
Wewnętrzny system kontroli i zarządzania obrotem uzbrojeniem, w ustawie nazwany krótko „wewnętrznym systemem kontroli”, jest wymagany przez art. 11 ust. 1 ustawy z 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym (Dz.U. 2023 poz. 1582). Obowiązek dotyczy przedsiębiorcy wnioskującego o zezwolenie na obrót uzbrojeniem albo korzystającego z krajowego zezwolenia generalnego na obrót uzbrojeniem.
System podlega certyfikacji zgodności z wymaganiami norm ISO 9000 i z art. 11 ust. 2 ustawy; w rodzinie ISO 9000 wymagania zawiera ISO 9001 i to wobec niej jednostki prowadzą ocenę. Certyfikat jest ważny trzy lata, a w tym czasie jednostka certyfikująca przeprowadza trzy kontrole w siedzibie przedsiębiorcy. Certyfikować mogą wyłącznie jednostki akredytowane i wpisane do wykazu ministra — obecnie sześć, wskazanych w rozporządzeniu z 3 listopada 2025 r.
Multicert nie jest w tym wykazie i nie wydaje certyfikatu WSK. Prowadzimy ocenę gotowości: audytor przechodzi przez te same wymagania, które sprawdzi jednostka certyfikująca, i pokazuje, czego brakuje, zanim zapłacą Państwo za audyt certyfikacyjny.
- Kto musi mieć WSK
- Przedsiębiorca wnioskujący o zezwolenie na obrót uzbrojeniem albo korzystający z krajowego zezwolenia generalnego na obrót uzbrojeniem (art. 11 ust. 1 ustawy)
- Kryteria
- Wymagania art. 11 ust. 2 ustawy i wymagania norm ISO 9000 (art. 11 ust. 3), w praktyce ISO 9001; PN-N-19001:2006 ma w PKN status normy wycofanej od 1 sierpnia 2014 r.
- Kto wydaje certyfikat
- Sześć jednostek z wykazu Ministra Finansów i Gospodarki (Dz.U. 2025 poz. 1544) — nie Multicert
- Ważność certyfikatu
- 3 lata; w tym okresie jednostka przeprowadza trzy kontrole w siedzibie przedsiębiorcy (art. 11 ust. 6–7)
- Wynik naszej oceny
- Raport z listą niezgodności wobec art. 11 ust. 2 i ISO 9001 oraz stwierdzeniem gotowości do audytu certyfikacyjnego
- Cena
- Audyt od 4 900 zł netto; zakres i cenę ustalamy przed umową na podstawie obrotu i liczby lokalizacji
Co sprawdzamy — siedem elementów z art. 11 ust. 2 i powiązanie z ISO 9001.
- 01
Zadania organów przedsiębiorstwa
Kto w zarządzie odpowiada za obrót uzbrojeniem, kto podpisuje wnioski i oświadczenia, kto zatwierdza kontrahentów. Sprawdzamy, czy odpowiedzialność jest przypisana imiennie i czy zastępstwa są ustalone.
- 02
Zadania na stanowiskach pracy
Zakres kontroli i zarządzania obrotem na każdym stanowisku, które dotyka wniosku, umowy, wysyłki albo dokumentów końcowego użytkownika. Porównujemy opisy stanowisk z tym, co ludzie faktycznie robią.
- 03
Zasady doboru pracowników
Kryteria dopuszczenia do pracy przy obrocie uzbrojeniem, poświadczenia wymagane w danym przypadku i sposób ich sprawdzenia przy zatrudnieniu oraz przy zmianie stanowiska.
- 04
Archiwizacja danych
Ewidencja obrotu, zezwolenia, oświadczenia, certyfikaty końcowego użytkownika: gdzie leżą, kto ma dostęp, jak długo są przechowywane i czy da się odtworzyć pełną historię jednej transakcji.
- 05
Kontrola wewnętrzna
Plan i zapisy audytów wewnętrznych WSK, sposób postępowania z wykrytą nieprawidłowością i dowód, że działania korygujące zostały wykonane.
- 06
Realizacja zamówień
Ścieżka od zapytania do wysyłki: klasyfikacja towaru, sprawdzenie kontrahenta i kraju przeznaczenia, decyzja o wymaganym zezwoleniu, kontrola przed wydaniem towaru.
- 07
Szkolenia
Program szkoleń z kontroli obrotu dla stanowisk objętych systemem, zapisy z ich przeprowadzenia i sposób sprawdzenia, czy pracownik wie, co ma zrobić w sytuacji nietypowej.
- 08
Powiązanie z ISO 9001
Ustawa wymaga zgodności z normami ISO 9000; w tej rodzinie wymagania zawiera ISO 9001 i wobec niej prowadzi się ocenę. Sprawdzamy, czy procedury WSK są wpięte w istniejący system jakości, a nie prowadzone obok niego.
Proces certyfikacji w pięciu krokach.
- 01 1 dzień roboczy
Zapytanie
Ustalamy, czy WSK w ogóle Państwa dotyczy: rodzaj obrotu, typ zezwolenia, liczba lokalizacji. Wycena bezpłatna.
- 02 3–5 dni roboczych
Przegląd dokumentacji
Zdalnie czytamy księgę WSK, procedury, ewidencję obrotu i zapisy szkoleń. Przygotowujemy listę pytań na wizytę.
- 03 dni wg oferty
Ocena w siedzibie
Rozmowy z osobami odpowiedzialnymi, prześledzenie rzeczywistych transakcji od zapytania do wysyłki — a gdy obrót jeszcze się nie rozpoczął, przejście jednej transakcji na próbę — oraz sprawdzenie archiwum i zapisów kontroli wewnętrznej.
- 04 do 5 dni roboczych
Raport
Każde ustalenie ma wskazane wymaganie z art. 11 ust. 2 albo punkt ISO 9001 i dowód. Raport kończy się stwierdzeniem: gotowy do audytu certyfikacyjnego albo lista rzeczy do usunięcia.
- 05 Jednostka z wykazu
Audyt certyfikacyjny
Z raportem zgłaszają się Państwo do wybranej jednostki z wykazu ministra. Na życzenie sprawdzamy usunięcie niezgodności przed jej wizytą (ponowna ocena od 3 900 zł netto).
Najczęstsze pytania.
Czy Multicert wydaje certyfikat WSK?
Nie. Certyfikat WSK może wydać wyłącznie jednostka wskazana w rozporządzeniu Ministra Finansów i Gospodarki z 3 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1544): Bureau Veritas Polska, Centrum Certyfikacji Jakości WAT, CeCert, Polskie Centrum Badań i Certyfikacji, TÜV Rheinland Polska i Urząd Dozoru Technicznego. Multicert ocenia gotowość systemu przed tym audytem i wskazuje, co trzeba poprawić.
Produkujemy towary podwójnego zastosowania, nie uzbrojenie. Czy WSK nas dotyczy?
Obowiązek z art. 11 ust. 1 ustawy dotyczy obrotu uzbrojeniem. Przy wywozie towarów podwójnego zastosowania na podstawie zezwolenia globalnego rozporządzenie (UE) 2021/821 wymaga w art. 12 ust. 4 wewnętrznego programu zgodności, chyba że organ kontroli obrotu uzna go za zbędny. To odrębny program zgodności o innej podstawie prawnej, oparty na politykach i procedurach eksportera, w tym na ocenie ryzyka użytkownika i zastosowania końcowego. Ocenę gotowości prowadzimy wobec podstawy właściwej dla Państwa obrotu.
Czy trzeba mieć certyfikat ISO 9001, żeby uzyskać certyfikat WSK?
Ustawa wymaga, aby certyfikacja WSK potwierdzała zgodność z wymaganiami norm ISO 9000 i z art. 11 ust. 2 (art. 11 ust. 3). Nie wymaga odrębnego certyfikatu ISO 9001. Firma z działającym systemem jakości ma część zapisów gotowych; zapisy właściwe kontroli obrotu trzeba mieć niezależnie od tego.
Czy nadal obowiązuje norma PN-N-19001?
PN-N-19001:2006 „Wewnętrzny System Kontroli (WSK) — Wymagania” ma w katalogu Polskiego Komitetu Normalizacyjnego status normy wycofanej (data wycofania 1 sierpnia 2014 r.). Norma wycofana może być nadal stosowana dobrowolnie, ale nie jest kryterium certyfikacji: ustawa w art. 11 ust. 3 wskazuje wymagania art. 11 ust. 2 i normy ISO 9000, a jednostki oceniają wobec ISO 9001. Ocenę gotowości prowadzimy wobec tych właśnie kryteriów.
Kiedy certyfikat WSK jest potrzebny w praktyce?
Kopię certyfikatu dołącza się do wniosku o zezwolenie na obrót, gdy jego posiadanie jest wymagane (art. 9 ust. 6 pkt 3 ustawy). Od 22 kwietnia 2026 r., po nowelizacji z 13 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 471), w obu procedurach dopuszczono odwzorowanie cyfrowe certyfikatu, a kopię albo odwzorowanie cyfrowe dołącza się także do oświadczenia o rozpoczęciu obrotu na podstawie krajowego zezwolenia generalnego na obrót uzbrojeniem (art. 8 ust. 3).
Czy Multicert napisze nam dokumentację WSK?
Nie. Oceniamy system, który Państwo prowadzą, i wskazujemy braki wobec wymagań. Pisanie procedur za klienta wykluczałoby niezależność oceny. Jeżeli system dopiero powstaje, wskazujemy, które zapisy muszą istnieć, zanim ocena będzie miała sens.
Pogłębienie wiedzy
Blog Multicert
Artykuły eksperckie o certyfikacji ISO, wyrobach budowlanych, oznakowaniu CE i regulacjach Unii Europejskiej.
InterpretacjaInterpretacje normatywne
Praktyczne interpretacje norm wyrobów — luki, klasyfikacje, ścieżki certyfikacji.
ProgramProgramy autorskie Multicert
Dobrowolne programy branżowe Multicert wraz z informacją o kryteriach, zakresie i statusie dokumentu.
Ile to kosztuje.
Ceny netto. Cenę uzgadniamy przed zleceniem.
Cenę audytu ustalamy przed umową — z zakresu, liczby lokalizacji i procesów do prześledzenia — i nie zmieniamy jej w trakcie bez Państwa zgody.
Audyt
od 4 900 zł netto
W tej kwocie mieści się przygotowanie do audytu, praca na miejscu albo zdalnie oraz raport, w którym każde ustalenie ma wskazane wymaganie i dowód. Nie ogólną ocenę „dobrze / źle", tylko zdanie, które da się pokazać klientowi albo zarządowi. Przy audycie na miejscu dochodzi dojazd i nocleg według rzeczywistego kosztu.
Ponowna ocena po usunięciu niezgodności
od 3 900 zł netto
Sprawdzenie, czy to, co miało zostać naprawione, rzeczywiście zostało. Najczęściej wystarczą przesłane dowody i nikt nie musi przyjeżdżać. Jeżeli niezgodność dotyczy procesu albo maszyny i trzeba ją zobaczyć, mówimy o tym już przy jej zgłoszeniu i podajemy cenę przed wizytą, a nie po niej.
Czego nie robimy
Nie usuwamy niezgodności za Państwa i nie przygotowujemy dokumentów, które potem sami mielibyśmy oceniać. Audyt kończy się ustaleniami i raportem — naprawa zostaje po Państwa stronie, bo inaczej nikt nie mógłby jej niezależnie potwierdzić.
Podane kwoty są cenami wyjściowymi dla zakresu opisanego przy każdej pozycji. Nie stanowią oferty w rozumieniu art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego, lecz zaproszenie do zawarcia umowy (art. 71 k.c.). Wiążącą cenę podajemy w pisemnej ofercie, po ustaleniu zakresu — i nie zmieniamy jej w trakcie realizacji.
Wyceń certyfikację — Ocena gotowości do certyfikacji WSK.
Po krótkiej rozmowie o przedmiocie i kryteriach oceny potwierdzimy dane potrzebne do przygotowania wyceny oraz propozycji terminu.
Biuro Multicert
Audyty i inspekcje
Inne obszary certyfikacji i zgodności