ISO 9001:2026 została opublikowana 16 września 2026 r. Nowe wydanie nie jest rewolucją na miarę zmiany z 2015 r., ale nie ogranicza się do redakcji. Najwięcej pracy może dotyczyć przywództwa, oddzielnego podejścia do ryzyk i szans, zarządzania zmianą oraz wiedzą organizacji.
Oficjalny opis ISO potwierdza nacisk na kulturę jakości i przywództwo, wyraźniejsze oddzielenie ryzyk od szans oraz lepszą spójność z innymi normami systemów zarządzania. Szczegółowe zestawienie punktów opiera się także na publicznych omówieniach ostatecznego projektu normy międzynarodowej (FDIS), przygotowanych przez DNV, NQA i Chartered Quality Institute. Artykuł nie zastępuje tekstu wydanej normy.
ISO 9001:2026 opublikowana 16 września 2026 r.
Karta ISO 9001 w oficjalnym katalogu ISO wskazuje obecnie status „Published”, szóste wydanie oraz etap 60.60, czyli opublikowaną normę międzynarodową. ISO podaje 16 września jako dzień publikacji wydania z 2026 r.
W cyklu życia dokumentu ISO 9001:2015 oraz poprawka ISO 9001:2015/Amd 1:2024 są oznaczone jako wycofane wydania normy. Nie oznacza to jednak jednej, automatycznej daty utraty ważności wszystkich wydanych certyfikatów. ISO wskazuje, że organizacje certyfikowane powinny przejść na nowe wydanie w ramach czasowych wynikających z ich cyklu certyfikacji i skontaktować się ze swoją jednostką certyfikującą.
Co publiczne omówienia FDIS wskazywały w punktach 4–10
Publiczne omówienie FDIS przygotowane przez DNV określa zakres zmian jako umiarkowany i mniejszy niż w 2015 r. Poniższa tabela nie jest cytatem z normy. Pokazuje zmiany opisane w materiałach DNV, NQA i Chartered Quality Institute oraz obszary, które warto porównać z wydanym tekstem ISO 9001:2026.
| Punkt w FDIS | Co wskazywały publiczne omówienia FDIS | Co sprawdzić w organizacji i jaki dowód może to pokazać |
|---|---|---|
| 4.1 i 4.2 | Wymagania dotyczące zmian klimatu, dodane poprawką z 2024 r., zostają włączone do głównego tekstu. | Czy organizacja ustaliła, czy zmiana klimatu jest istotną kwestią dla systemu jakości oraz czy strony zainteresowane mają związane z nią wymagania. Dowodem może być aktualna analiza kontekstu, stron zainteresowanych albo zapis z przeglądu zarządzania. |
| 5.1, 7.1.4 i 7.3 | Najwyższe kierownictwo ma promować kulturę jakości i etyczne postępowanie. Zagadnienie wraca w środowisku funkcjonowania procesów oraz świadomości personelu. | Czy decyzje kierownictwa są zgodne z deklarowaną jakością także przy presji czasu i kosztów. Dowodem mogą być decyzje dotyczące reklamacji, zatrzymania niezgodnej realizacji, zgłaszania problemów i komunikowania zasad personelowi. |
| 6.1.1–6.1.3 | Uporządkowano planowanie dotyczące ryzyk i szans. Po wspólnym ich ustaleniu działania wobec ryzyk i działania wobec szans są ujęte oddzielnie. | Czy rejestr lub inny stosowany mechanizm pokazuje osobno ryzyka, wybrane szanse, działania i ocenę ich skuteczności. Norma nadal nie narzuca jednej metody ani obowiązkowego formularza. |
| 6.3 | Wzmocniono planowanie zmian w systemie zarządzania jakością. | Czy przy zmianie procesu, systemu informatycznego, struktury lub dostawcy określa się zasoby, odpowiedzialności, komunikację, sposób monitorowania skuteczności i przegląd wyniku. Dowodem może być plan zmiany z późniejszą oceną efektu. |
| 7.1.6 | Wiedza organizacji ma być nie tylko utrzymywana i dostępna, lecz także zachowywana, stosowana i udostępniana. | Czy wiedza krytyczna nie pozostaje wyłącznie w głowie jednej osoby. Dowodem mogą być instrukcje, przekazanie stanowiska, zapisy z wdrożenia pracownika, baza wniosków albo sposób dzielenia się wiedzą między zmianami i lokalizacjami. |
| 10.1 | Wymagania dotyczące doskonalenia zostają skonsolidowane, a wskazówki rozszerzone. | Czy doskonalenie wynika również ze zmian kontekstu, ryzyk i szans oraz wykorzystania technologii i danych, a nie tylko z niezgodności i reklamacji. Dowodem może być decyzja o usprawnieniu wraz z oceną uzyskanego wyniku. |
| Załącznik A | Znacznie rozszerzono objaśnienia do punktów 4–10. Sam załącznik pozostaje informacyjny. | Nie trzeba tworzyć osobnego „dowodu zgodności z załącznikiem A”. Warto użyć go do sprawdzenia, czy wymagania są właściwie rozumiane i stosowane. |
To przykłady dowodów, a nie lista dokumentów wymaganych przez normę. Organizacja może wykazywać skuteczne działanie inaczej, jeśli zastosowana metoda odpowiada jej procesom i ryzyku.
Punkt 5.1 według FDIS: kultura jakości i etyczne postępowanie
Oficjalny opis ISO potwierdza większy nacisk na kulturę jakości i przywództwo. Według publicznych omówień FDIS najwyższe kierownictwo ma promować kulturę jakości i etyczne postępowanie, a powiązania z tym zagadnieniem występują również w punktach 7.1.4 i 7.3.
Nie wystarczy dopisać do polityki jakości zdania o etyce. Podczas oceny systemu znaczenie będą miały rzeczywiste decyzje. Przykład: kierownik produkcji dowiaduje się o wyniku poza specyfikacją tuż przed wysyłką. Kultura jakości jest widoczna wtedy, gdy organizacja zatrzymuje wyrób, chroni osobę zgłaszającą problem, analizuje przyczynę i informuje klienta zgodnie z ustalonymi zasadami. Jest niewiarygodna, gdy wskaźnik terminowości faktycznie wygrywa z wymaganiem jakościowym.
W praktyce warto sprawdzić cztery miejsca:
- kryteria i przykłady decyzji podejmowanych pod presją czasu, kosztu albo wyniku sprzedaży,
- sposób zgłaszania błędów, konfliktów interesów i nacisków na pomijanie kontroli,
- reakcję kierownictwa na niekorzystne informacje i problemy zgłaszane przez pracowników,
- treść komunikacji oraz świadomość osób wykonujących pracę pod nadzorem organizacji.
Punkt 6.1 według FDIS: oddzielne podejście do ryzyk i szans
Oficjalny opis ISO potwierdza wyraźniejsze oddzielenie ryzyk od szans. Według publicznego omówienia rewizji przygotowanego przez Chartered Quality Institute w strukturze punktu 6.1 FDIS ich ustalenie pozostawało wspólnym krokiem, ale planowanie działań wobec ryzyk i wobec szans ujęto oddzielnie. Omówienie wskazywało także na szersze wyjaśnienia w załączniku A.
Praktyczny test jest prosty. Jeżeli rejestr zawiera dwadzieścia ryzyk i jedną ogólną „szansę na rozwój”, organizacja prawdopodobnie nie pokazuje świadomego podejścia do szans. Trzeba ustalić, które szanse mogą wesprzeć zamierzone wyniki systemu jakości, zdecydować, które z nich organizacja podejmuje, oraz zaplanować odpowiednie działania. Nie każda rozpoznana szansa musi zostać zrealizowana.
Punkt 6.3 według FDIS: planowanie i ocena wyniku zmiany
W FDIS zachowano znane elementy planowania zmian, a wymaganie rozwinięto o komunikację, monitorowanie skuteczności i przegląd wyników zmiany. Taką strukturę pokazuje prezentacja NQA oparta na FDIS, która wymienia także potrzebne zasoby i odpowiedzialności.
Przy wdrożeniu nowego systemu do obsługi zamówień warto więc umieć odpowiedzieć:
- Jaki wynik ma przynieść zmiana i jak będzie mierzony?
- Kto odpowiada za wdrożenie, zatwierdzenie i reakcję na problem?
- Jakie zasoby i kompetencje są potrzebne?
- Kogo, kiedy i o czym trzeba poinformować?
- Kiedy organizacja sprawdzi, czy zmiana osiągnęła zamierzony wynik i nie wywołała skutków ubocznych?
Jeżeli organizacja stosuje już formularz lub listę kontrolną do planowania zmian, może wystarczyć ich uzupełnienie o komunikację, monitorowanie skuteczności i przegląd wyników. Gdy uzgodnienia są ustne, warto zachować dowody pokazujące, jak zmianę zaplanowano, zakomunikowano, monitorowano i oceniono.
Punkt 7.1.6 według FDIS: zachowywanie i stosowanie wiedzy
Zmianę opisaną w materiałach dotyczących zarządzania wiedzą łatwo przeoczyć. Wydanie z 2015 r. wymagało ustalenia potrzebnej wiedzy, utrzymywania jej i udostępniania w niezbędnym zakresie. Omówienie FDIS przygotowane przez NQA wskazywało dodatkowo na jej zachowywanie, stosowanie i dzielenie się nią w organizacji.
To uderza przede wszystkim w procesy zależne od wiedzy jednej osoby. Jeżeli technolog, handlowiec albo serwisant odchodzi, organizacja powinna mieć sposób na zachowanie informacji potrzebnych do dalszego spełniania wymagań. Sama biblioteka plików nie dowodzi jeszcze, że wiedza jest używana.
Dobrym sprawdzianem są pytania:
- która wiedza jest krytyczna dla zgodności wyrobu lub usługi,
- gdzie ta wiedza jest przechowywana i kto ma do niej dostęp,
- jak jest przekazywana nowym osobom i między zespołami,
- jak organizacja sprawdza jej zastosowanie w praktyce,
- jak aktualizuje ją po reklamacji, awarii, audycie albo zmianie technologii.
Punkty 4.1 i 4.2 według FDIS: zmiana klimatu w systemie jakości
Według publicznych omówień FDIS rewizja włącza do tekstu głównego wymagania wprowadzone już przez ISO 9001:2015/Amd 1:2024. Poprawka z 2024 r. wymagała ustalenia, czy zmiana klimatu jest istotną kwestią w kontekście organizacji, i przypominała, że strony zainteresowane mogą mieć wymagania związane ze zmianą klimatu.
Nie oznacza to obowiązku sporządzania osobnego opracowania klimatycznego w każdej firmie. Oznacza konieczność rzeczywistego rozpatrzenia wpływu na zdolność systemu jakości do osiągania zamierzonych wyników. Dla producenta może chodzić o dostępność surowców lub parametry procesu podczas upałów. Dla usługodawcy o ciągłość zasilania, pracę obiektów albo oczekiwania klientów w zamówieniach.
Wynik może brzmieć „kwestia nieistotna”, jeżeli wynika z rzetelnej oceny. Sama pusta formuła skopiowana do analizy kontekstu nie pokazuje, że temat został rozpatrzony.
Punkt 10.1 i załącznik A według FDIS: szersze spojrzenie na doskonalenie
Według publicznych omówień FDIS punkt 10.1 łączy treści dotyczące doskonalenia rozproszone w wydaniu z 2015 r. Materiały te wskazywały również, że rozszerzony załącznik A omawia zmiany kontekstu, ryzyka i szanse, zastosowanie technologii, większe wykorzystanie danych oraz integrację technologii między organizacjami jako możliwe impulsy do doskonalenia.
Nie jest to obowiązek wdrożenia sztucznej inteligencji ani zakupu nowego systemu informatycznego. Jest to sygnał, aby źródeł doskonalenia nie ograniczać do niezgodności, reklamacji i działań korygujących. Organizacja powinna umieć połączyć decyzję o usprawnieniu z potrzebą, wdrożeniem i oceną wyniku.
Według omawianych materiałów załącznik A pozostaje informacyjny i nie tworzy odrębnych wymagań certyfikacyjnych. Może jednak pomagać w interpretacji krótkich zapisów w punktach 4–10; ich ostateczne brzmienie trzeba sprawdzić w wydanym tekście normy.
Czego nie trzeba przebudowywać bez powodu
Według DNV cała rewizja ma umiarkowaną skalę, mniejszą niż przejście z 2008 na 2015 r. NQA opisuje zmiany w punktach 8 i 9 jako ograniczone, dotyczące głównie terminologii, powiązań i objaśnień. Nie ma więc podstaw, aby z góry przepisywać mapę procesów, księgę jakości, wszystkie procedury albo formularze.
Najpierw warto przeprowadzić analizę różnic w pięciu obszarach:
- zachowania kierownictwa i świadomość personelu w zakresie kultury jakości i etycznego postępowania,
- oddzielne decyzje i działania wobec ryzyk oraz szans,
- kompletność planowania i oceny zmian,
- zachowywanie, stosowanie i udostępnianie wiedzy organizacji,
- źródła i ocena wyników ciągłego doskonalenia.
W analizie różnic warto przy każdym obszarze wskazać istniejącą praktykę i dostępne dowody, a przy stwierdzonej luce wskazać planowane działanie, osobę odpowiedzialną i termin.
Czy okres przejściowy wyniesie trzy lata?
Na 19 września 2026 r. oficjalna karta ISO nie podaje jednej daty utraty ważności certyfikatów ISO 9001:2015. Wskazuje, że organizacje powinny przejść na nowe wydanie w ramach czasowych wynikających z ich cyklu certyfikacji i skontaktować się ze swoją jednostką certyfikującą. Publiczne omówienia projektu dokumentu przejściowego wskazywały trzy lata, ale nie zastępują ostatecznych wymagań przejściowych.
Do czasu opublikowania właściwych zasad należy posługiwać się dokładnym komunikatem: ISO 9001:2026 jest już opublikowana, natomiast termin przejścia danego certyfikatu trzeba potwierdzić z jego wystawcą. Nie należy jeszcze wpisywać września 2029 r. jako potwierdzonej daty granicznej.
Multicert obsługuje zgłoszenie i koordynuje harmonogram. Audyt w postępowaniu LL-C prowadzą niezależni audytorzy współpracujący z Multicert. Certyfikat ISO 9001 wydaje, a decyzję certyfikacyjną podejmuje partnerska jednostka LL-C (Certification).
Powiązane artykuły:
- Certyfikacja ISO 9001 krok po kroku
- Ile kosztuje certyfikacja ISO 9001
- ISO 14001:2026: co się zmienia