Jedna wartość emisji, cztery zastosowania
Przewoźnik może wykorzystać tę samą zweryfikowaną wartość emisji w kilku systemach i dokumentach. Nie musi za każdym razem wykonywać odrębnego obliczenia, jeżeli zakres danych odpowiada wymaganiom odbiorcy.
Znane jako CountEmissionsEU rozporządzenie (UE) 2026/1030 weszło w życie 1 czerwca 2026 r., lecz jego zasadnicze przepisy stosuje się od 2 grudnia 2030 r. Akt przyjmuje EN ISO 14083:2023 jako wspólną metodologię rozliczania emisji z usług transportowych. Norma obejmuje operacje transportowe i przeładunkowe oraz emisje związane z użytkowaniem pojazdu i dostarczeniem energii.
Do rozpoczęcia stosowania rozporządzenia zapotrzebowanie na porównywalne dane ma przede wszystkim charakter handlowy. Załadowcy już teraz mogą wskazywać EN ISO 14083:2023 w warunkach kwalifikacji dostawców i umowach przewozu.
Gdzie można wykorzystać tę samą wartość
| Gdzie | Czego dotyczy pytanie | Co daje potwierdzenie strony trzeciej |
|---|---|---|
| EcoVadis | czy zmierzono emisje, jaką metodyką i czy dane potwierdziła strona trzecia | dokumentacja zweryfikowana przez stronę trzecią zwiększa wiarygodność danych |
| CDP — system ujawniania danych środowiskowych | jakość i wiarygodność danych emisyjnych | odbiorca otrzymuje informację o zakresie i poziomie pewności weryfikacji |
| GLEC Framework — ramy obliczania emisji logistycznych | zgodność metody liczenia w logistyce | odbiorca może ocenić zastosowane dane i wskaźniki emisji |
| Kwestionariusz od załadowcy | emisje przypisane do przewozów, do jego zakresu 3 | odbiorca może ocenić możliwość wykorzystania wartości we własnej sprawozdawczości |
GLEC Framework — ramy obliczania emisji logistycznych nie są konkurencją dla normy. Rozwiązania GLEC wykorzystano przy opracowaniu ISO 14083.
Co daje niezależna weryfikacja
Samodzielne obliczenie jest legalne, poprawne i w wielu sytuacjach wystarczające. Różnica pojawia się wtedy, gdy odbiorca musi uzasadnić wykorzystanie tej wartości przed audytorem, działem zakupów albo w raporcie zrównoważonego rozwoju.
Oświadczenie weryfikacyjne określa granice deklaracji, okres sprawozdawczy, poziom pewności i zakres wykonanych czynności. Zawiera także numer, datę i podpis jednostki. Odbiorca może sprawdzić status oświadczenia w publicznym rejestrze niezależnie od przedsiębiorstwa, które przedstawiło dane. Kryteria oceny i zasady bezstronności określa regulamin programu MS-ET 001:2026.
Poziom pewności
Poziom pewności ustala się osobno dla każdego zlecenia. Przy ograniczonym poziomie pewności zakres czynności jest węższy, a wniosek ma postać negatywną. Racjonalny poziom pewności wymaga szerszych czynności i pozwala sformułować wniosek w postaci pozytywnej.
Wymagany poziom pewności zależy od celu i oczekiwań odbiorcy danych. Dlatego ustala się go przed zawarciem umowy, a nie po wydaniu dokumentu.
Najczęstsze źródła rozbieżności
Podczas oceny obliczenia szczególnej uwagi wymagają następujące obszary:
- Pominięte przewozy podwykonawcze. Należą do łańcucha transportowego również wtedy, gdy wykonuje je obcy tabor. Ich pominięcie zaniża wynik.
- Pominięte przebiegi bez ładunku. Dojazdy i powroty bez ładunku uwzględnia się w obliczeniu. Ich pominięcie zaniża intensywność emisji.
- Wartości domyślne bez wskazania zakresu. Jeżeli brakuje danych rzeczywistych, trzeba podać źródło wartości domyślnych oraz wyjaśnić, gdzie i dlaczego je zastosowano.
- Pominięte pojazdy użytkowane na podstawie leasingu. W obliczeniu należy uwzględnić pojazdy pozostające w dyspozycji przedsiębiorstwa niezależnie od formy własności.
Od czego zacząć
Przed liczeniem warto ustalić, czy w ogóle masz z czego liczyć. Zużycie paliwa powinno pochodzić z rozliczeń kart paliwowych albo ewidencji zbiornika, przebiegi z telematyki lub tachografów, a masa ładunków i relacje ze zleceń transportowych i listów przewozowych. Szczegółową kolejność działań opisujemy w poradniku Emisja CO₂ w transporcie drogowym: jak liczyć według EN ISO 14083.
Udostępniamy wykaz danych do obliczenia emisji. Obejmuje 22 pozycje wraz ze wskazaniem zapisów źródłowych występujących w przedsiębiorstwie transportowym.
Jeżeli Twoja firma otrzymuje jednocześnie pytania o emisje i o dane ESG (środowisko, społeczeństwo i ład zarządczy), ta sama ewidencja może zasilać weryfikację dobrowolnej sprawozdawczości VSME dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz obliczenie emisji z przewozów.