WPQR — kwalifikacja technologii spawania wg EN ISO 15614 (przewodnik 2026)

W spawalnictwie regulowanym — kolejnictwie, konstrukcjach stalowych, urządzeniach ciśnieniowych — sama instrukcja jak spawać nie wystarcza. Każda procedura musi mieć udokumentowany dowód, że daje złącze spełniające wymagania mechaniczne i metalurgiczne. Tym dowodem jest WPQR (Welding Procedure Qualification Record) — protokół kwalifikacji technologii spawania zgodny z serią EN ISO 15614.

WPS vs WPQR — podstawowe rozróżnienie

W praktyce przebieg jest następujący: pWPS → próba technologiczna → badania niszczące i nieniszczące → WPQR (jeśli wyniki OK) → finalny WPS dopuszczony do produkcji.

Seria EN ISO 15614 — która część dla jakiej metody

Kwalifikacja procedur spawalniczych w UE odbywa się głównie wg EN ISO 15614 — serii norm, gdzie każda część dotyczy innej metody lub typu procesu:

1. EN ISO 15614-1 — spawanie łukowe i gazowe stali (najczęściej stosowana)
2. EN ISO 15614-2 — spawanie łukowe aluminium i jego stopów
3. EN ISO 15614-3 — spawanie żeliwa
4. EN ISO 15614-4 — wykończenie spawów (np. obrabianie, prostowanie)
5. EN ISO 15614-5 — spawanie tytanu, cyrkonu i ich stopów
6. EN ISO 15614-6 — spawanie miedzi i jej stopów
7. EN ISO 15614-7 — napawanie
8. EN ISO 15614-8 — spawanie rur z płytami sitowymi
9. EN ISO 15614-11 — spawanie wiązką elektronów lub laserową
10. EN ISO 15614-13 — zgrzewanie rezystancyjne (zgrzewanie punktowe i liniowe)

Inne normy kwalifikacji w specyficznych sektorach: AWS D1.1 (USA, konstrukcje stalowe), ASME IX (urządzenia ciśnieniowe USA), EN 15085-2 (kolejnictwo — może wymagać dodatkowych badań względem 15614-1).

Kiedy WPQR jest wymagany

WPQR to wymóg zgodności w każdym sektorze, gdzie istnieje formalna ocena jakości spawalnictwa:

• EN 15085 — konstrukcje spawane pojazdów szynowych. Klasy CL1 (najwyższa, np. nadwozia) wymagają większego zakresu badań niż CL4.
• PN-EN 1090 — konstrukcje stalowe i aluminium, klasy wykonania EXC2-EXC4. Wymóg ma znaczenie dla oznakowania CE wyrobów budowlanych pod CPR.
• ISO 3834 — wymagania jakości dla procesów spawania (poziomy 2/3/4 wymagają WPQR).
• PED 2014/68/UE — urządzenia ciśnieniowe. Kategoria II i wyższa wymaga kwalifikacji procedur przez jednostkę notyfikowaną.
• Sektor nuklearny (RCC-M, ASME III) — najbardziej rygorystyczne wymagania.
• EN 13480 — rurociągi przemysłowe.
• Eurocode 3 / EN 1993 — projektowanie konstrukcji stalowych.

Co zawiera WPQR

Standardowy protokół WPQR obejmuje:

1. Dane identyfikacyjne — numer WPQR, producent, data wykonania, jednostka certyfikująca
2. Zakres kwalifikowanej procedury — odniesienie do pWPS, grupa materiału, grubość, pozycja, gaz osłonowy
3. Próba technologiczna — opis: blacha lub rura, długość spoiny, parametry rzeczywiste rejestrowane podczas próby
4. Badania nieniszczące (NDT) — VT (wzrokowe), MT/PT (powierzchniowe), RT/UT (objętościowe)
5. Badania niszczące — rozciąganie, zginanie, udarność (KV, KU), twardość (HV10), makroskopowe, mikroskopowe
6. Wyniki vs wymagania — porównanie do limitów normy referencyjnej
7. Decyzja — zatwierdzono / odrzucono / warunkowo

Kwalifikację technologii spawania jako strona trzecia prowadzi LL-C Polska — WPQR według EN ISO 15614.

Każdy z wyników musi mieścić się w zakresie wymagań normy odniesienia. Drobne odchylenia w jednym parametrze (np. udarność) mogą skutkować odrzuceniem całego WPQR.

Powiązane artykuły

• Co to jest EN 15085 — kolejnictwo
• ISO 3834 vs EN 15085 — różnice
• PN-EN 1090 — konstrukcje stalowe i aluminiowe

Autor artykułu

Renata Wojnowska

Handlowiec · Wyroby budowlane B/ZKP

12+ lat w certyfikacji wyrobów budowlanych. Prowadzi klientów Multicert w zakresie akredytacji PCA AC 210, ZKP betonu towarowego i CPR. W rozmowie szybko ocenia, czy projekt mieści się w zakresie akredytacji własnej, czy idzie przez partnera.