ISO 45001:2018 to obecnie obowiązująca międzynarodowa norma systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Zastąpiła OHSAS 18001 — wszystkie certyfikaty wystawione na starej normie utraciły ważność 11 marca 2021 roku. Organizacje posiadające OHSAS były zobowiązane do przeprowadzenia przejścia (transition) na ISO 45001.
Co przynosi nowa norma
W odróżnieniu od OHSAS 18001, ISO 45001 jest zbudowana na High Level Structure (HLS) — tej samej, co ISO 9001 i ISO 14001. Wspólny układ wysokiego poziomu opisują karty katalogowe obu norm: ISO 9001:2015 oraz ISO 14001:2015. Dzięki temu integracja trzech systemów jest naturalna i znacznie skraca audyty zintegrowane.
Kluczowe nowe akcenty względem starej normy:
- Kontekst organizacji (sekcja 4) — analiza otoczenia BHP, stron zainteresowanych (pracownicy, podwykonawcy, dostawcy, regulatorzy)
- Partycypacja pracowników (5.4) — ich zaangażowanie w identyfikację zagrożeń i konsultacje przy wprowadzaniu zmian
- Zarządzanie podwykonawcami — wymogi rozszerzone na cały łańcuch dostaw na terenie organizacji
- Risk-based thinking — ocena ryzyk i szans BHP zamiast samej oceny zagrożeń
OHSAS 18001 a ISO 45001 — najważniejsze różnice
| Obszar | OHSAS 18001 | ISO 45001:2018 |
|---|---|---|
| Struktura | własna, niezgodna z ISO | High Level Structure (HLS), wspólna z ISO 9001 i 14001 |
| Podejście do ryzyka | ocena zagrożeń | ocena ryzyk i szans BHP (risk-based thinking) |
| Pracownicy | informowanie | partycypacja i konsultacje (sekcja 5.4) |
| Zakres | organizacja | cały łańcuch dostaw na terenie organizacji |
| Status | wygasła 11 marca 2021 r. | norma obowiązująca |
Jak wygląda proces wdrożenia
Pierwszy krok to analiza luk: porównanie obecnego systemu BHP z wymogami ISO 45001. Jeśli organizacja stosuje już procedury wynikające z Kodeksu pracy i ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, baza jest mocna — trzeba ją uzupełnić o systemowe elementy normy.
Następnie buduje się dokumentację: politykę BHP, mapę procesów z punktu widzenia zagrożeń, rejestr ryzyk i ocen, plan reagowania na incydenty, procedury konsultacji z pracownikami, plan szkoleń. Po wdrożeniu (typowo 4–6 miesięcy) następuje audyt wewnętrzny, przegląd zarządzania, a potem audyt certyfikacyjny etapu 1 (dokumentacja) i etapu 2 (audyt na miejscu).
Sektory, w których ISO 45001 jest standardem
Najczęściej certyfikują się: budownictwo (wymóg w przetargach GDDKiA, PKP), produkcja przemysłowa, energetyka, branża chemiczna i petrochemiczna, logistyka i transport, branża spożywcza. W usługach (IT, finanse) certyfikacja ISO 45001 jest mniej rozpowszechniona, ale rośnie wraz z wymaganiami klientów korporacyjnych w łańcuchach ESG.
Certyfikat na 3 lata, audyty nadzoru co rok
Po wystawieniu certyfikatu jednostka certyfikująca przeprowadza audyt nadzoru po roku 1 oraz roku 2 (zwykle krótszy, 1–2 dni). W roku 3 — audyt recertyfikacyjny kończący cykl trzyletni. Logo akredytowanej jednostki może być wykorzystywane w ofertach przetargowych oraz materiałach marketingowych.
Szczegóły procesu: certyfikacja ISO 45001.
Najczęstsze pytania
Czym ISO 45001 różni się od OHSAS 18001? +
Czy ISO 45001 jest obowiązkowa? +
Czy ISO 45001 zastępuje wewnętrzne zasady BHP? +
Ile trwa wdrożenie ISO 45001? +
Czy można połączyć ISO 45001 z ISO 14001 i 9001? +
Autor artykułu
Zespół Multicert
Redakcja Multicert · Akredytacja PCA AC 210
Artykuły przygotowuje zespół audytorów i specjalistów Multicert z wieloletnim doświadczeniem w certyfikacji systemów ISO, wyrobów CE oraz regulacjach UE.